2 ـ 12 ـ اهمیت مدیریت منابع انسانی50
2 ـ 13 ـ تاریخچه مدیریت منابع انسانی50
2 ـ 14 ـ عناصر سیستم مدیریت منابع انسانی با نگرشی استراتژیک53
2 ـ 15 ـ اهداف مدیریت منابع انسانی55
2 ـ 16 ـ نقش مدیریت منابع انسانی56
2ـ16ـ1ـ سازماندهی61
2-16-2- برنامه‌ریزی منابع انسانی64
2-16-3- کارمندیابی65
2-16-4- توسعه منابع انسانی66
2-16-5- مدیریت پاداش67
2-16-6- امور رفاهی کارکنان68
2-16-7- امور اداری و پرسنلی کارکنان69
2-17- پژوهشهای مرتبط با موضوع پژوهش 70
2 ـ17 ـ1-حقیقات انجام شده در خارج 70
2 ـ 17-2- تحقیقات انجام شده در داخل72
عنوانصفحه
فصل سوم: روش پژوهش
3 ـ 1 ـ روش پژوهش 77
3 ـ 2 ـ جامعه ی آماری78
3 ـ 3 ـ نمونه و برآورد حجم نمونه79
3 ـ 3 ـ 1 ـ نمونه79
3 ـ 3 ـ 2 ـ برآورد حجم نمونه 79
3 ـ 4 ـ روش نمونه گیری 80
3 ـ 5 ـ ابزار اندازه گیری 81
3 ـ 6 ـ برآورد روایی پرسشنامه 82
3 ـ 7 ـ برآورد پایایی پرسشنامه82
3 ـ 8 ـ روش‌های آماری تجزیه و تحلیل داده‌ها 83
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
4 ـ 1 ـ بررسی ویژگی‌های توصیفی گروه نمونه85
4 ـ 2 ـ یافته‌های توصیفی پرسشنامه89
4 ـ 3 ـ یافته‌ها و نتایج سوالهای پژوهش 95
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5 ـ 1 ـ خلاصه موضوع و روش‌ها120
5 ـ 2 ـ یافته‌های تحقیق121
5 ـ 3 ـ محدودیت‌های تحقیق128
5 ـ 4 ـ پیشنهادات129
5 ـ 4 ـ 1 ـ پیشنهادات کاربردی129
5 ـ 4 ـ 2 ـ پیشنهادات برای انجام تحقیقات آینده130
پیوست131
منابع و مآخذ134
فهرست جدول ها
عنوانصفحه
جدول(2 ـ 1) مراحل اساسی تحول سیستم‌های اطلاعات مدیریت22
جدول(2 ـ 2 ) انواع ابزارهای اتوماسیون اداری29
جدول(3-1) مشخصات جامعه آماری به تفکیک79
جدول (3-2) مشخصات جامعه آماری و نمونه پژوهش81
جدول (3- 3) مؤلفه‌های پرسشنامه و سئوالات مربوط به آنها81
جدول (4-1) توزیع فراوانی گروه نمونه بر اساس جنسیت85
جدول (4-2) توزیع فراوانی گروه نمونه بر اساس سابقه کاری86
جدول (4-3) توزیع فراوانی گروه نمونه بر اساس مدرک تحصیلی87
جدول (4-4) توزیع فراوانی گروه نمونه بر اساس رشته تحصیلی88
جدول (4-5) نتایج توصیفی پاسخ‌های اعضای گروه نمونه نسبت به میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در سازماندهی منابع انسانی دانشگاه بر اساس گزینه‌های سئوالات89
جدول (4-6) نتایج توصیفی پاسخ‌های اعضای گروه نمونه نسبت به میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در جذب منابع انسانی دانشگاه بر اساس گزینه‌های سئوالات90
جدول (4-7) نتایج توصیفی پاسخ‌های اعضای گروه نمونه نسبت به میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در توسعه منابع انسانی دانشگاه بر اساس گزینه‌های سئوالات91
جدول (4-8) نتایج توصیفی پاسخ‌های اعضای گروه نمونه نسبت به میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در ارزشیابی و پاداش دهی منابع انسانی دانشگاه بر اساس گزینه‌های سئوالات92
جدول (4-9) نتایج توصیفی پاسخ‌های اعضای گروه نمونه نسبت به میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در امور رفاهی دانشگاه بر اساس گزینه‌های سئوالات93
جدول (4-10) نتایج توصیفی پاسخ‌های اعضای گروه نمونه نسبت به میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در امور اداری و پرسنلی دانشگاه بر اساس گزینه‌های سئوالات94
جدول (4- 11) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در سازماندهی کارکنان با سطح متوسط (3)95
جدول (4- 12) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین موارد مربوط به میزان کاریرد سیستم اطلاعات مدیریت در سازماندهی کارکنان با سطح متوسط (3)96
عنوانصفحه
جدول(4- 13) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در جذب کارکنان با سطح متوسط (3)97
جدول (4- 14) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین موارد مربوط به میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در جذب کارکنان با سطح متوسط (3)97
جدول (4ـ15) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در توسعه کارکنان با سطح متوسط (3)98
جدول (4- 16) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین موارد مربوط به میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در توسعه کارکنان با سطح متوسط (3)99
جدول (4- 17) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در ارزشیابی و پاداش دهی کارکنان با سطح متوسط (3)100
جدول (4- 18) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین موارد مربوط به میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در ارزشیابی و پاداش دهی کارکنان با سطح متوسط (3)101
جدول (4- 19) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در امور رفاهی کارکنان با سطح متوسط (3)102
جدول (4- 20) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین موارد مربوط به میزان کاریرد سیستم اطلاعات مدیریت در امور رفاهی کارکنان با سطح متوسط (3)103
جدول (4- 21) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در امور اداری و پرسنلی کارکنان با سطح متوسط (3)104
جدول (4- 22) نتایج آزمون t تک متغیره، مقایسه میانگین موارد مربوط به میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در امور اداری و پرسنلی کارکنان با سطح متوسط (3)104
جدول (4- 23) نتایج آزمون لوین فرض همگنی واریانس‌های نمرات نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه بر اساس دانشگاه محل خدمت105
جدول (4- 24) نتایج آزمون F مقایسه میانگین نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه بر اساس دانشگاه
محل خدمت106
عنوانصفحه
جدول (4- 25) مقادیر میانگین و انحراف معیار نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه بر اساس دانشگاه
محل خدمت107
جدول (4- 26) نتایج آزمون لوین فرض همگنی واریانس‌های نمرات نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
براساس جنسیت108
جدول (4- 27) نتایج آزمون F مقایسه میانگین نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس جنسیت109
جدول (4- 28) مقادیر میانگین و انحراف معیار نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس جنسیت110
جدول (4- 29) نتایج آزمون لوین فرض همگنی واریانس‌های نمرات نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس سابقه کار111
جدول (4- 30) نتایج آزمون F مقایسه میانگین نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس سابقه کار112
جدول (4- 31) مقادیر میانگین و انحراف معیار نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس سابقه کار113
جدول (4- 32) نتایج آزمون لوین فرض همگنی واریانس‌های نمرات نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس مدرک تحصیلی114
جدول (4- 33) نتایج آزمون F مقایسه میانگین نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس مدرک تحصیلی115
عنوانصفحه
جدول(4- 34) مقادیر میانگین و انحراف معیار نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس مدرک تحصیلی116
جدول (4- 35) نتایج آزمون لوین فرض همگنی واریانس‌های نمرات نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس رشته تحصیلی117
جدول (4- 36) نتایج آزمون F مقایسه میانگین نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی درخصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس رشته تحصیلی118
جدول(4- 37) مقادیر میانگین و انحراف معیار نظرات مدیران دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی در خصوص میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در منابع انسانی دانشگاه
بر اساس رشته تحصیلی119
فهرست شکل‌ها
عنوانصفحه
شکل( 2-1 )خصوصیات مشترک سیستم‌ها15
شکل(2 ـ 2 )رابطه سیستم پشتیبانی تصمیم و درجه ساختار یافتگی مشکلات25
شکل( 2 ـ 3 ) ساختار یک سیستم گزارش دهی مدیریت27
شکل( 2 ـ 4) اجزاء یک سیستم خبره32
شکل (2 ـ 5 ) سیستم اطلاعات مدیران و نقش‌های مدیران34
شکل (2 ـ 6 ) مدل عمومی‌یک کامپیوتر37
شکل(2 ـ 7 )جایگاه سیستم اطلاعاتی بعنوان یک سیستم39
شکل( 2 ـ 8 ) سیستم‌های فرعی اطلاعاتی درسازمان41
شکل (2 ـ 9 )سیستم اطلاعاتی مدیریت منابع انسانی45
شکل (2 ـ 10 )مدل کلی تناسب تکنولوژی با وظایف48
شکل(2 ـ 11 )نظام مدیریت منابع انسانی54
شکل(2 ـ 12 )وظایف مدیریت نیروی انسانی59
شکل(2 ـ 13) وظایف مدیریت منابع انسانی60
شکل(2 ـ 14) عناصر فرایند طراحی مشاغل62
شکل( 2 ـ 15) مراحل تجزیه و تحلیل و طراحی شغل64
شکل( 2 ـ 16 ) فرایند آموزش و بالندگی67
شکل( 4 ـ 1 ) توزیع نمونه آماری مدیران بر حسب جنسیت85
شکل( 4 ـ 2 ) توزیع نمونه آماری مدیران بر حسب سابقه کار86
شکل (4 ـ 3 ) توزیع نمونه آماری مدیران بر حسب مدرک تحصیلی87
شکل( 4 ـ 4 ) توزیع نمونه آماری مدیران بر حسب رشته تحصیلی88
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
محیط پیچیده و متشنج امروزی سازمان‎ها را با چالش‎هایی روبرو کرده است چنانچه تغییر به عنوان یکی از ویژگی‎های سازمان‌های امروزی درآمده است. سازمان‌های امروزی با گذشت زمان دچار تحولات عظیمی‌ شده اند و وظیفه هر سازمانی در این جامعه ی متحول، ایجاد نظم است که در این راستا عامل اساسی مورد نیاز برای نظم بخشیدن به هر سیستمی، اطلاعات دقیق و به موقع می‌باشد. “اطلاعات در گذشته ارزش ناچیزی داشته و در تصمیم‌گیری‌ها کمتر به کار می‌رفت در حالی که امروزه اطلاعات مهمترین منبع مدیر بعد از عامل انسانی محسوب می‌شود” (اوبراین1، 1988، ص4). اطلاعات در هر سازمان در واقع مبنای تمامی‌فعالیت‌هاست و به طور مستمر و مداوم بین افراد و واحدهای مختلف در جریان می‌باشد. انجام وظایف و تحقق اهداف سازمانی فقط از طریق تسریع و تسهیل جریان اطلاعات و ایجاد شبکه‌های ارتباطی مؤثر امکان پذیر است، بنابراین برای ایجاد و اداره کردن اطلاعات در هر سازمان باید ضمن برقرار نمودن شبکه‌های ارتباطی و حذف موانع ارتباطی،
سیستم‌های اطلاعاتی مناسبی طراحی و ایجاد شوند. علاوه بر این اهمیت روزافزون منابع انسانی به عنوان مهمترین منبع استراتژیک هر سازمان، ایجاد سیستم‌های اطلاعات منابع انسانی و به روز نگهداشتن اطلاعات این سیستم را، در سازمان‌های بزرگ ضروری ساخته است. لذا پژوهش حاضر به ارزیابی کاربرد سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت در مدیریت منابع انسانی دانشگاه اصفهان پرداخته است.
1 ـ 1 ـ بیان مسأله
در جهان امروزی سازمان‌ها، در کلیه تحولات و پیشرفت‌ها و در کلیه شئون نقش تعیین کننده دارند. با نگرش دقیق به سیستم‌های سازمانی (ابطحی، 1383) در می‌یابیم که انسان مهمترین عامل رسیدن به اهداف سازمانی است، زیرا سایر منابع وارده به سازمان به خودی خود نخواهند توانست هدف‌های سازمان را تحقق بخشند. از طرف دیگر انفجار اطلاعات را باید مهمترین حادثه صنعتی قرن بیستم دانست که عرصه‌های صنعت را تحت الشعاع خود قرار داده است؛ در دنیای رقابتی امروز اطلاعات همتراز سرمایه و نیروی انسانی در شمار عوامل تولید و به عنوان مهمترین مزیت نسبی سازمان‌ها محسوب می‌گردد، در همین راستا، سیستم اطلاعات مدیریت در کشورهای صنعتی از سال‌ها پیش و در کشور ما طی سال‌های اخیر مورد توجه خاص مدیران قرار گرفته است.
با توجه به اهمیت منابع انسانی (سعادت 1379) به عنوان یک منبع استراتژیک در سازمان‌های امروزه به ویژه دانشگاه‌ها، سیستم اطلاعات مدیریت منابع انسانی به عنوان جزئی از سیستم‌های اطلاعات مدیریت، اطلاعات لازم را برای تصمیم گیری‌های مدیران منابع انسانی فراهم می‌آورده و آرگریس2 (1991) عقیده دارد که “مشخص ساختن سیستم اطلاعاتی منابع انسانی را نخستین و مهمترین گام رهیافت موفقیت آمیز مدیریت نیروی انسانی می‌داند” (ص7). آرمسترانگ3 (2002) اظهار می‌دارد که “مدیریت منابع انسانی عبارت از رویکردی استراتژیک که منجر به جذب، توسعه، مدیریت، ایجاد انگیزش و دستیابی به تعهد منابع کلیدی سازمان یعنی افرادی که در آن یا برای آن کار می‌کنند است” (ص 33). میرسپاسی (1385) در تعریفی دیگر “مدیریت منابع انسانی را دوراندیشی فراگیر، نوآور و تحول گری سازمان یافته در تأمین منابع انسانی سازمان، پرورش و بهسازی آن، تأمین کیفیت زندگی قابل قبول کاری برای آن و بالاخره به کارگیری به جا و مؤثر این منبع استراتژیک می‌داند” (ص 32).
“هدف اساسی مدیریت منابع انسانی حصول نتایج مطلوب از تلاش‌های جمعی کارکنان سازمان است و وظایف مدیریت منابع انسانی شامل: 1- سازماندهی 2- جذب منابع انسانی 3- توسعه منابع انسانی 4- مدیریت پاداش 5- روابط کارکنان 6- بهداشت، ایمنی و رفاه 7- امور اداری و پرسنلی، می‌باشد” (جزنی، 1386، صص29-36). میرسپاسی (1385) عقیده دارد که “گسترش فعالیت‌ها و وظایف مدیران در قلمروی مدیریت منابع انسانی و تعامل مستمر بین این فعالیت‌ها و لزوم طرح ریزی‌های هماهنگ در جذب، بهسازی، نگهداری، و کاربرد مؤثر منابع انسانی، به عنوان مهمترین منبع استراتژیک هر سازمان، ایجاد سیستم‌های اطلاعات منابع انسانی و به روز نگهداشتن این سیستم را، در سازمان‌های بزرگ ضروری ساخته” (ص72). بنابراین یکی از ابزارهای مهم در نظام مدیریت منابع انسانی، به ویژه در سازمان‌های بزرگ سیستم اطلاعات مدیریت منابع انسانی است. این سیستم اطلاعاتی قادر است تا با استفاده از پایگاه‌های داده در رابطه با نیروی انسانی سازمان اطلاعات مورد نیاز را برای تصمیم گیری مدیران سازمان در رابطه با مدیریت منابع انسانی سازمان فراهم سازد. در نگاهی سیستمی‌می‌توان گفت که این سیستم اطلاعاتی، می‌تواند به عنوان زیر سیستم4، در سیستم اطلاعات مدیریت سازمان مطرح باشد و خود نیز به عنوان یک سیستم، شامل درون‌دادهایی از داده‌های مرتبط با نیروی انسانی و برون داده‌هایی است که جهت برنامه ریزی‌های لازم در سطوح مختلف مدیریت سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. علاوه بر این سازمان‌ها در ارتباط با برنامه ریزی استراتژیک بلند مدت نیازمند اطلاعاتی در مورد کمیت و کیفیت نیروی کار در دسترس به منظور تحقق این اهداف می‌باشند. این امر وجود سیستم‌های اطلاعاتی را در منابع انسانی را ضروری ساخته است.
با توجه به مفهومی‌که عموماً از عبارت سیستم‌های اطلاعات مدیریت استنباط می‌شود “سیستم اطلاعات مدیریت5 عبارت است از یک سیستم جامع ماشین-کاربر، که برای آماده سازی اطلاعات جهت پشتیبانی عملیات و وظایف تصمیم گیری در یک سازمان به کار می‌رود، این سیستم از سخت افزار و نرم افزار کامپیوتری و رویه‌های کاری و پایگاه اطلاعاتی و مدل‌هایی جهت تجزیه و تحلیل، برنامه ریزی، کنترل و تصمیم گیری استفاده می‌کند” (مدهوشی، 1379، ص 19). به عبارت دیگر سیستم اطلاعات مدیریت “سیستمی‌است که داده‌های محیطی را جمع آوری و داده‌های تبادلات و عملیات سازمانی را ثبت می‌کند و سپس آنها را فیلتر و سازماندهی و انتخاب کرده و به عنوان اطلاعات به مدیران ارائه می‌نماید و ابزاری برای مدیران فراهم می‌آورد که اطلاعات مورد نیاز خود را تولید نمایند” (موردیک و مانسون6، 1988، ص. 6).
رضائیان (1385) اظهار می‌دارد که “سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی‌رسمی‌در سازمان است که گزارش‌های لازم برای فراگرد تصمیم گیری مدیران در سطوح مختلف سازمان را فراهم می‌سازد” (ص 13). “در تعریف دیگر سیستم اطلاعاتی را می‌توان بر اساس یک تعریف تکنیکی، به عنوان گروهی از اجزاء یکپارچه که اطلاعات را جمع آوری، پردازش و ذخیره می‌سازد و اطلاعات را جهت حمایت تصمیم گیرندگان توزیع می‌نماید، تعریف نمود” (لودون7، 1994، ص8). آواد8 (1988) عناصر اصلی سیستم اطلاعات مدیریت را به شرح زیر تعریف می‌نماید:
“1- سیستمی‌یکپارچه برای خدمت به تعداد زیادی کاربر
2- سیستمی‌رایانه ای که تعدادی نرم افزار اطلاعاتی را از طریق یک پایگاه اطلاعات به هم مرتبط می‌کند.
3- روابط کاربر- ماشین که به جستجوهای فوری و موقتی پاسخ می‌دهد.
4- ارائه اطلاعات به تمام سطوح مدیریتی
5- پشتیبانی از عملیات و تصمیم گیری” (ص 5).
ابطحی(1383) اظهار می‌دارد که “هدف از سیستم‌های اطلاعات مدیریت طراحی سیستمی‌است (سخت افزار و نرم افزار) که بتواند با توانایی‌های انسان مطابقت داشته باشد و تأمین کننده نیازهای اطلاعاتی وی باشد” (ص 47). همچنین لوکاس9 (1994) اظهار می‌دارد که “سیستم‌های اطلاعاتی مجموعه ای از رویه‌های سازماندهی شده می‌باشند که وقتی به کار گرفته می‌شوند اطلاعاتی را برای حمایت از سازمان فراهم می‌کنند” (ص 17). علاوه بر این یکی از کاربردهای مهم سیستم‌های اطلاعاتی به کارگیری این سیستم در مدیریت منابع انسانی است تا به عنوان یکی از ابزارهای مدیریت، مدیران را توانا می‌سازد تا برای بهره گیری از منابع انسانی سازمان هدف‌هایی را بر پا دارند و میزان کامیابی در رسیدن به این هدف‌ها را تعیین کنند. میرسپاسی (1385) سیستم اطلاعات منابع انسانی را به شرح زیر تعریف نموده است:
یک روش سازمان یافته جمع آوری، نگهداری و ارائه اطلاعات به مدیران به منظور تصمیم گیری در امور چهارگانه نظام مدیریت منابع انسانی، چنین سیستمی‌چه دستی طراحی شود چه کامپیوتری باید دارای مشخصات زیر باشد: 1- اطلاعات به روز باشد و به موقع در اختیار استفاده کننده قرار گیرد.2- اطلاعات صحیح و دقیق باشد. 3- اطلاعات مربوط و مورد نیاز باشد. 4- کلیه اطلاعات مورد نیاز برای هر نوع تصمیم گیری در اختیار اشخاص مسئول قرار گیرد و نه همکاران (ص73).
یک سیستم اطلاعات منابع انسانی باید رویکردی یکپارچه برای جمع آوری، ذخیره، تحلیل و کنترل جریان اطلاعات منابع انسانی در داخل یک سازمان تعریف شود. شرمان، بوهلندر و اسنل10 (1998) “سیستم اطلاعات منابع انسانی را سیستمی‌تعریف می‌کنند که اطلاعات جاری و دقیق برای مقاصد کنترل و تصمیم گیری فراهم کند” (ص 8). همچنین اسکارپلو و لدوینکا11 (1988) “سیستم اطلاعات منابع انسانی را بخشی از سیستم اطلاعاتی سازمان می‌دانند که اطلاعات لازم را برای تصمیم گیری در امور منابع انسانی ارائه می‌دهد” (ص 714).

سیستم‌های اطلاعات مدیریت نقش بسیار مهم و کلیدی در سازمان‌های هزاره سوم دارند و یکی از عوامل مؤثر در بهبود نظام تصمیم گیری در سازمان وجود سیستم‌های اطلاعاتی است که البته این نظام‌ها باید دقیق، صحیح و بهنگام باشند. دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی به عنوان یکی از تأثیرگذارترین نهادهای جامعه از جمله سازمان‌هایی هستند که به اطلاعات دقیق، صحیح و به روز برای تصمیم گیری‌های راهبردی نیاز دارند و از آنجا که منابع انسانی به عنوان یک عامل عمده استراتژیک در دانشگاه‌ها محسوب می‌گردد، وجود یک سیستم اطلاعات منابع انسانی مناسب در دانشگاه‌ها برای کمک به تصمیم گیری‌های صحیح در زمینه مدیریت منابع انسانی ضروری می‌باشد. فعالیت‌های کارمندیابی، استخدام، نگهداری، بهسازی نیروی انسانی، آموزش و ارزشیابی، برنامه ریزی نیروی انسانی و سایر اجزا سیستم مدیریت منابع انسانی، همگی نیاز به اطلاعات مناسب و در زمان صحیح خود دارند. در هر کدام از فعالیت‌های موجود در مدیریت منابع انسانی، گردش داده‌ها و اطلاعات مخصوص خود وجود دارد و با افزایش حجم آنها و نوع نیاز مدیران در سطوح مختلف سازمان به اطلاعات مناسب، لزوم سازماندهی به این امر و ایجاد سیستم صحیح برای آن دارای اهمیت می‌گردد. همچنین مدیریت نیازمند اطلاعاتی به منظور پاسخگویی به سئوالات زیر است:
1- چه نیروی کاری برنامه استراتژیک سازمان را برآورده می‌سازد با چه مهارت‌ها، دانش و تخصصی.
2- چه تعداد منابع انسانی و با چه کیفیتی در راستای تحقق برنامه‌ها تشخیص داده شده اند.
3- منابع انسانی موجود سازمان چه وضعیتی دارند؟ به چه میزان نیازهای استراتژیک سازمانی را بر آورده می‌سازند.
4- سیستم اطلاعات مدیریت منابع انسانی از نظر برآوردن اطلاعات مدیران تا چه میزان کارایی دارد؟
متأسفانه در اکثر سازمان‌های ما به اطلاعات منابع انسانی کمتر توجه می‌شود و به همین دلیل در مواقع لزوم اطلاعات مورد نیاز در بخش‌های پرسنلی یا موجود نبوده یا به صورت غیر واقعی ارائه می‌شود همچنین امروزه مدیران به اهمیت اطلاعات و سیستم‌های اطلاعاتی بیش از پیش پی برده اند و همواره بودجه ای را برای برقراری این سیستم در نظر می‌گیرند و مرتباً در صدد افزایش کارایی این سیستم و کاهش هزینه‌ها می‌باشند. علاوه بر این یکی از سرمایه گذاری‌های هزینه بر در سازمان‌های امروزی سرمایه گذاری در سیستم اطلاعات مدیریت است که با هدف بهبود عملکرد سازمان و فرد انجام می‌شود. مسلماً چنین سرمایه گذاری ایجاب می‌نماید تا موفقیت آن مورد ارزیابی قرار گیرد، لکن از آنجا که دستیابی به معیارهای عینی برای ارزیابی سیستم‌های اطلاعات چندان ساده نیست، یکی از شیوه‌های ارزیابی مدل ارزیابی استفاده کنندگان نسبت به تناسب تکنولوژی با وظایف است که به وسیله گودهیو12 که یک دانشمند آمریکایی است در سال 1988 به عنوان شاخص ارزیابی سیستم اطلاعات در زمینه استفاده از اطلاعات کمی‌در تصمیم گیری‌های مدیریت پیشنهاد شده است که در این شیوه با استفاده از نظرات کاربران، سیستم اطلاعات مدیریت مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و مبنای نظری این پژوهش نیز می‌باشد. بنابراین پژوهش حاضر درصدد ارزیابی میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در مدیریت منابع انسانی دانشگاه اصفهان می‌باشد. این تحقیق میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در سازماندهی، جذب، توسعه، ارزشیابی و پاداشدهی، امور رفاهی و امور اداری و پرسنلی، منابع انسانی را مورد ارزیابی قرار داده است.
1 ـ 2 ـ اهمیت و ارزش تحقیق
انفجار اطلاعات را باید مهمترین حادثه صنعتی قرن بیستم دانست که عرصه‌های صنعت را تحت الشعاع قرار داده است. در دنیای رقابتی امروز، اطلاعات همتراز سرمایه و نیروی انسانی در شمار عوامل تولید و به عنوان مهمترین مزیت نسبی سازمان‌ها محسوب می‌گردد. در همین راستا، سیستم اطلاعات مدیریت در کشورهای صنعتی از سال‌ها پیش و در کشور ما در طی سال‌های اخیر مورد توجه خاص مدیران قرار گرفته است. سیستم اطلاعات مدیریت نه تنها با حذف عملیات تکراری در واحدهای مختلف باعث تسهیل و تضمین صحت عملیات می‌گردند بلکه با در اختیار گذاشتن اطلاعات طبقه بندی شده و تحلیلی، مدیران عالی را در برنامه ریزی و اتخاذ تصمیم مناسب و به موقع پشتیبانی می‌کند. علاوه بر این اهمیت منابع انسانی به عنوان یک منبع با ارزش در سازمان‌ها روز به روز بیشتر می‌گردد تا جایی که میرسپاسی (1385) معتقد است که “مؤثرترین راه به دست آوردن مزیت رقابتی در شرایط فعلی کارآمدتر کردن کارکنان سازمان‌ها می‌باشد و این مهم جزء با اعمال مدیریت استراتژیک در قلمرو مدیریت منابع انسانی امکان پذیر نخواهد بود” (ص2).
در دانشگاه‌ها که به عنوان یکی از نهادهای دولتـی تأثیرگذار بر جامعه اهمیتشـان بیش از پیش آشکار گردیـده اسـت،
نقش و اهمیت و جایگاه ویژه مدیریت منابع انسانی آشکار و مشخص است. یکی از ابزارهای مهم در نظام مدیریت منابع انسانی، به ویژه در سازمان‌های بزرگ، سیستم اطلاعات مدیریت منابع انسانی می‌باشد؛ این سیستم اطلاعاتی قادر است تا با استفاده از پایگاه داده‌ها در رابطه با نیروی انسانی سازمان، اطلاعات مورد نیاز را برای تصمیم گیری مدیران میانی و ارشد سازمان در رابطه با مدیریت منابع انسانی فراهم سازد. همچنین میرسپاسی (1385) اظهار می‌دارد “گسترش فعالیت‌ها و وظایف مدیران در قلمروی مدیریت منابع انسانی ایجاد سیستم‌های اطلاعات منابع انسانی و به روز نگهداشتن اطلاعات این سیستم را در سازمان‌های بزرگ ضروری ساخته است” (ص 72). در دنیای پیچیده و فرامدرن امروزی نقش سیستم‌های اطلاعات مدیریت و تأثیر انکارناپذیر آن بر جامعه و سازمان‌ها بر کسی پوشیده نیست. سازمان‌های آموزشی و دانشگاه‌ها نیز از این امر مستثنی نیستند و به اطلاعاتی دقیق، صحیح و به روز نیاز دارند تا بر مبنای آن بتوانند تصمیماتی بخردانه و درست بگیرند.
اهمیت اطلاعات (شاهنگیان، 1365) در سال‌های اخیر به طور فزاینده ای مورد توجه و تأکید قرار گرفته است. امروزه بسیاری از صاحبنظران علم مدیریت و اطلاعات، پیشرفت‌های سریع چند دهه اخیر را مدیون تکنولوژی الکترونیکی و ارتباطی می‌دانند و از اطلاعات به عنوان یکی از منابع مهم مانند سایر منابع یاد می‌کنند و معتقدند همانطور که نیروی انسانی، پول و مواد و ماشین آلات توسط مدیران اداره می‌شود، اطلاعات نیز همان الگو را دنبال می‌کند. به علت اهمیتی که مدیریت اطلاعات در ممالک توسعه یافته پیدا کرده و عموم مؤسسات و سازمان‌های دولتی و خصوصی به اهمیت اطلاعات واقف شده اند. در حال حاضر در این کشورها تعداد زیادی از مؤسسات و شرکت‌ها وجود دارند که محصول اصلی آنها اطلاعات است و سایر مؤسسات نیز در صورتی در کار خود موفق خواهند بود که اطلاعات لازم را بتوانند دریافت نموده و در موقع مناسب به کار گیرند.
مدیران منابع انسانی در سازمان‌ها و دانشگاه‌ها که وظیفه اصلی برنامه ریزی، تأمین و استخدام و نگهداری نیروی انسانی را به عهده دارند بدون اتکا به اطلاعات مفید قادر به انجام وظایف خود نخواهند بود از طرف دیگر به علت وسعت و پیچیدگی‌های فزاینده سازمان‌ها دسترسی به اطلاعات مستلزم ایجاد سیستم‌های اطلاعاتی مبتنی بر کامپیوتر می‌باشد که در صورت استفاده صحیح از آنها در وقت و هزینه سازمان‌ها صرفه جویی می‌شود . متأسفانه در اکثر سازمان‌های ما به اهمیت اطلاعات که مبنای برنامه ریزی نیروی انسانی و سایر وظایف مدیریت منابع انسانی کمتر توجه شده است؛ اطلاعات موجود در بخش‌های مدیریت منابع انسانی ادارات و مؤسسات اغلب دقیق، به روز، کامل و قابل استفاده نیست و از سیستم‌های اطلاعاتی به صورت مؤثر و کارا، استفاده نمی‌شود. با انجام پژوهش در رابطه با سیستم اطلاعاتی مدیریت منابع انسانی موانع موجود بر سر راه استفاده مؤثر و کارآمد از سیستم‌های اطلاعاتی در زمینه منابع انسانی شناسایی شده و به مدیران دانشگاه‌ها کمک می‌نماید تا با بر طرف نمودن این موانع و استفاده بهینه و مؤثر از سیستم‌های اطلاعاتی در زمینه منابع انسانی در وقت و هزینه خود صرفه جویی نمایند. همچنین با در دسترس داشتن اطلاعات صحیح و بهنگام، مدیران در زمینه منابع انسانی
تصمیم‌گیری‌ها و برنامه ریزی‌های صحیحی را به عمل آورند که فواید آن به نفع دانشگاه‌ها و همچنین جامعه می‌باشد. همچنین با در نظر گرفتن نتایج این تحقیق مدیریت منابع انسانی دانشگاه اصفهان خواهد توانست میزان کاربرد و اثربخشی سیستم اطلاعات مدیریت منابع انسانی را ارزیابی کند، نقاط ضعف و قوت سیستم اطلاعاتی منابع انسانی خود را شناسایی کرده و آن را بهبود بخشد علاوه بر این با استفاده از نتایج این تحقیق دانشگاه اصفهان خواهد توانست هزینه‌ها و اشتباهات خود را با استفاده کارآمد از سیستم‌های اطلاعاتی کاهش دهند، لیکن اهمیت انجام چنین پژوهشی را بیش از پیش روشن می‌سازد.
1 ـ 3 ـ اهداف تحقیق
هدف کلی: تعیین میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در مدیریت منابع انسانی دانشگاه اصفهان و دانشگاه علوم پزشکی اصفهان است و در جهت این هدف کلی، هدف‌های ذیل در نظر گرفته شده است:
1) تعیین میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در سازماندهی مدیریت منابع انسانی.
2) تعیین میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در جذب منابع انسانی.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3) تعیین میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در توسعه منابع انسانی.
4) تعیین میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در ارزشیابی و پاداش‌دهی منابع انسانی.
5) تعیین میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در امور رفاهی منابع انسانی.
6) تعیین میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در امور اداری و پرسنلی.
7) تعیین تفاوت بین نظرات مدیران در مورد میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در مدیریت منابع انسانی بر اساس عوامل دموگرافیک آنان (سابقه ی خدمت، مدرک تحصیلی، جنسیت، رشته تحصیلی، دانشگاه محل خدمت).
1 ـ 4 ـ سئوالات تحقیق
1- تا چه میزان سیستم اطلاعات مدیریت در سازماندهی منابع انسانی کاربرد داشته است؟
2- تا چه میزان سیستم اطلاعات مدیریت در جذب منابع انسانی کاربرد داشته است؟
3-تا چه میزان سیستم اطلاعات مدیریت در توسعه منابع انسانی کاربرد داشته است؟
4- تا چه میزان سیستم اطلاعات مدیریت در ارزشیابی و پاداش دهی منابع انسانی کاربرد داشته است؟
5- تا چه میزان سیستم اطلاعات مدیریت در امور رفاهی منابع انسانی کاربرد داشته است؟
6- تا چه میزان سیستم اطلاعات مدیریت در امور اداری و پرسنلی منابع انسانی کاربرد داشته است؟
7- تا چه میزان بین نظرات مدیران در مورد میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت منابع انسانی بر اساس عوامل دموگرافیک آنان (سابقه ی خدمت، مدرک تحصیلی، جنسیت، رشته تحصیلی، دانشگاه محل خدمت) تفاوت وجود داشته است؟
1 ـ 5 ـ تعریف واژه‌ها
الف ـ تعاریف نظری
اطلاعات13 : “اطلاعات عبارت از شکلی از داده‌هاست که برای دریافت کننده آن مفهوم است. به عبارت دیگر داده‌هایی است که دارای ارزش حقیقی و ادراکی هستند و به میزان آگاهی دریافت کننده درباره یک موضوع یا حادثه خاص می‌افزایند” (سن14 ، 1990، ص 58).
سیستم اطلاعات مدیریت15 : “سیستم اطلاعات مدیریت، سیستمی‌است جامع و یکپارچه16، کامپیوتری17، کاربر ماشین18
که نتیجه عملکرد آن ارائه اطلاعات جهت پشتیبانی به مدیران در سازمان است”. (صرافی زاده، پناهی، 1380، ص 189).
مدیریت منابع انسانی19 : “مدیریت منابع انسانی معطوف به سیاست‌ها، اقدامات و سیستم‌هایی است که رفتار، طرز فکر و
عملکرد کارکنان را تحت تأثیر قرار می‌دهند” (نو20 و دیگران، 2000، ص4). علاوه بر این آرمسترانگ (1993) بیان می‌دارد که “مدیریت منابع انسانی عبارتست از رویکردی استراتژیک به جذب، توسعه، مدیریت، ایجاد انگیزش و دست یابی به تعهد منابع کلیدی سازمان؛ یعنی افرادی که در آن یا برای آن کار می‌کنند” (سص 33-34).
وظایف مدیریت منابع انسانی: “منظور از وظایف مدیریت منابع انسانی، کارها و فعالیت‌هایی است که باید در سازمان‌ها برای جذب، بالندگی و حفظ منابع انسانی انجام شود” (دعائی، 1384، ص 22). این وظایف شامل سازماندهی، جذب، توسعه، ارزشیابی و پاداش دهی منابع انسانی، امور رفاهی و امور اداری، پرسنلی منابع انسانی می‌باشد.
سازماندهی منابع انسانی : “سازماندهی عبارت است از فرایند تقسیم کار میان افراد و گروه‌های کاری و هماهنگی میان آنها به منظور رسیدن به اهداف” (دعائی، 1384، ص 23).
کارمندیابی یا جذب منابع انسانی : “فرایند جذب منابع انسانی، فرایند منظمی‌است که نیازمندی‌های پرسنلی را بررسی می‌کند تا به وسیله آن اطمینان حاصل شود، تعداد کارکنانی که با مهارت‌های مورد نیاز سازمان، در هر زمان مناسب است و نیروی انسانی برای مواقع لزوم در دسترس می‌باشد” (دعائی، 1384، ص 25).
توسعه منابع انسانی : “توسعه منابع انسانی یعنی فرایند تغییر در مهارت‌ها، دانش، نگرش‌ها و رفتار اجتماعی کارکنان برای افزایش عملکرد آنان” (دسنز و رابینز21، 1988، ص 240).
پاداش دهی منابع انسانی : “سیستم پاداش خدمات کارکنان شامل انواع پاداش‌هایی است که از طرف سازمان به کارکنان به عنوان حاصل استخدام و جبران خدمات آنان عطا می‌شود” (بیارز و روی22 ، 1987، ص 290).
امور رفاهی کارکنان : “امور رفاهی کارکنان عبارتست از حفظ و نگهدای منابع انسانی و فراهم آوردن خدمات و شرایطی که باعث رفع خستگی ناشی از کار و ایجاد روحیه در کارکنان می‌گردد” (دعائی، 1384، ص 35).
امور اداری و پرسنلی کارکنان : فعالیت‌های (دیسنز و رابینز، 1988) مربوط به تعیین حقوق و دستمزد، کنترل و نظارت و رسیدگی به امور جاری کارکنان در حوزه امور اداری و پرسنلی کارکنان می‌باشد.
ب ـ تعاریف عملیاتی
ارزیابی میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در مدیریت منابع انسانی: در پژوهش حاضر منظور از میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت منابع انسانی نمره ای است که نمونه‌ی آماری از پرسشنامه محقق ساخته ارزیابی کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت به دست می‌آورد.
ارزیابی میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در سازماندهی منابع انسانی : در این پژوهش میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در سازماندهی منابع انسانی از طریق سئوال‌های شماره ی1 تا 5 پرسشنامه محقق ساخته سنجیده می‌شود.
ارزیابی میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در جذب منابع انسانی : در این پژوهش میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در جذب منابع انسانی از طریق سئوال‌های 1 تا 12 پرسشنامه سنجیده می‌شود.
ارزیابی میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در توسعه منابع انسانی : در این پژوهش میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در توسعه منابع انسانی از طریق سئوال‌های 13 تا 19 پرسشنامه سنجیده می‌شود.
ارزیابی میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در ارزشیابی و پاداش دهی منابع انسانی : در این پژوهش میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در ارزشیابی و پاداش دهی منابع انسانی از طریق سئوال‌های 20 تا 23 پرسشنامه سنجیده می‌شود.
ارزیابی میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در امور رفاهی منابع انسانی : در این پژوهش میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در امور رفاهی کارکنان از طریق سئوال‌های 24 تا 31 پرسشنامه سنجیده می‌شود.
ارزیابی میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت در امور اداری و پرسنلی منابع انسانی : در این پژوهش میزان کاربست سیستم اطلاعات مدیریت در امور اداری و پرسنلی کارکنان از طریق سئوال‌های 32 تا 39 سنجیده
می‌شود.
فصل دوم


پاسخ دهید