رضا همین حالا به جلسه رسیده و متوجه می شه رئیسش زهرا، استرس داره. اون تنشی که در اتاق هست رو ندیده میگیره و یک راست سراغ ارائه مطلبی میره که با دقت و وسواس زیاد اونو تهیه کرده.

 

بعد از چند دقیقه، زهرا یک اشتباه کوچیک رو بهونه کرده و حسابی رضا رو زیر سؤال می بره. اون رضا و بقیه ی اعضای تیم رو متهم می کنه که به اندازه کافی سعی نمی کنن. کلمات نیش دارش، رضا رو خجالت زده می کنه و باعث می شه که رضا با ناراحتی، خیلی زود جلسه رو ترک کنه. بعد از گذشت چند روز، رضا توقع داره که زهرا به خاطر رفتارش معذرت خواهی کنه، ولی خبری از معذرت خواهی نیس. رابطه اونا تیره و تار می شه و بین اونا کدورت به وجود میاد و بعد از چند ماه، رضا به بخش دیگری از شرکت میره. در اینجور موقعیتی، زهرا می تونست بعد از جلسه با یک معذرت خواهی ساده و رو راست رابطه اش رو با رضا بهتر کنه، اما این کار رو نکرد و عوضش یکی از اعضای با استعداد تیمش رو از دست داد.

در این مقاله، می بینیم به چه دلیل معذرت خواهی تا این حد مهمه و به این نکته می پردازیم که چه جوری می تونیم با راستی و متانت به خاطر اشتباه خود عذر خواهی کنیم.

عذرخواهی چیه؟

عذرخواهی جمله ایه که از دو عنصر کلیدی تشکیل شده:

  1. پشیمانی شما رو از کارتون نشون می ده.
  2. با این کار تأیید می کنین که بقیه رو رنجانده اید.

همه ما باید یاد بگیریم که چه جوری معذرت خواهی کنیم، به هر حال، هیچکی کامل نیس. همه انجام دهنده اشتباه می شن و همه ما ممکنه با رفتار و اعمال عمدی یا غیر عمدی مون باعث ناراحتی بقیه شیم. همیشه عذرخواهی کردن آسون نیس، اما معذرت خواهی به خاطر کار اشتباهی که انجام دادیم مؤثرترین راه واسه برگردوندن اعتماد و ایجاد تعادل در رابطه.

به چه دلیل باید عذرخواهی کنیم؟

دلایل زیادی واسه عذرخواهی هست. عذرخواهی باعث به وجود اومدن مکالمه ای بین شما و طرف مقابل می شه. اعتراف به اشتباه تون، به طرف مقابل فرصتی می ده که بتونه دوباره با شما رابطه برقرار کنه و با احساساتش روبه رو شه.

وقتی عذرخواهی می کنین، در اصل اعتراف می کنین که رفتارتون غیر قابل قبول بوده. این به شما کمک می کنه تا اعتماد از دست رفته رو دوباره برگردونین و رابطه تون با طرف مقابل رو استواری ببخشین. به هر دوی شما این فرصت رو می ده که درباره اینکه چی قابل قبوله یا نیس صحبت کنین. ، وقتی اعتراف می کنین که اشتباه کردین، شأن و اهمیت فردی که اونو آزرده بودین برمی گردونین. این بهش فرد کمک می کنه زودتر ناراحتیش رو از یاد ببره و خودشو سرزنش نکنه.

معذرت خواهی رو راست نشون می ده که شما مسئولیت کاراتون رو قبول می کنین. این کار می تونه اعتمادبه نفس و اعتبارتان رو زیاد کنه. اعتراف به اشتباه باعث می شه احساس راحتی کنین و بهترین راه اینه که بار دیگر به چشم طرف مقابل فرد درست کاری دیده شید.

نتایج عذرخواهی نکردن

اگه بعد از اینکه انجام دهنده اشتباهی شدید عذرخواهی نکنین چه پیش خواهد اومد؟

اول اینکه، به رابطه تون با همکار، مشتری یا دوست تون آسیب می رسانید. این کار به اعتبار شما آسیب وارد می کنه، فرصتای شغلی تون رو محدود می کنه و بازدهی تون رو کم می کنه و احتمال داره بقیه تمایل خود رو واسه کار کردن با شما از دست بدن.

وقتی عذرخواهی نمی کنین بر تیم تون هم اثر منفی می ذارین. هیچکی دوست نداره با رئیسی کار کنه که اشتباهاتش رو قبول نمی کنه و به خاطر اونا معذرت خواهی نمی کنه. دشمنی، نا آرومی و رنجشی که ایجاد می کنین باعث به وجود اومدن فضای مسمومی در محیط کاری تون می شه.

به چه دلیل معذرت خواهی کار سختیه؟

با وجود اینکه عذرخواهی نکردن نتایج منفی زیادی داره، اما به چه دلیل بازم خیلی از افراد از اون طفره می رن؟ مهمترین دلیل اینه که عذرخواهی جرئت می خواد. وقتی به اشتباه خود اعتراف می کنین خود رو در موقعیت آسیب پذیری قرار میدید و هر لحظه ممکنه در خطر اعتراض یا سرزنش قرار بگیرین. واسه بعضی از افراد داشتن اینجور جسارتی سخته.

، ممکنه به حدی از کارتون شرمنده باشین که نتونین با فرد مقابل روبه رو شید یا شاید بهش دیالوگ جون وین عمل میکنین که می گفت: «هیچوقت عذرخواهی نکن و هیچوقت توضیح نده.»

اگه می خواید تا این حد متکبر باشین به خودتون مربوطه، اما باید این رو هم قبول کنین که در این صورت به چشم رهبری باهوش و الهام بخش دیده نخواهید شد.

چه جوری به شکل پسند کردی عذرخواهی کنیم؟

روانشناسان استیون شِر (Steven Scher) و جون دِیرلی (John Darley) چارچوبی چار مرحله ای در “Journal of Psycholinguistic Research” معرفی کردن که می تونین موقع معذرت خواهی از اون استفاده کنین.

قدم۱: بیان پشیمانی کنین

هر عذرخواهی باید با چند کلمه اساسی شروع شه: «متاسفم» یا «معذرت می خوام». این جملات کوتاه خیلی مهم هستن چون پشیمانی شما رو نشون میدن.

مثلا می تونین بگید: «معذرت می خوام که دیروز سرت داد زدم. از رفتارم احساس خجالت و خجالت می کنم.»

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چه جوری فرزندانی خوشحال داشته باشیم؟

کلمات شما باید رو راست و واقعی باشن. با خودتون و طرف مقابل تون رو راست باشین، اگه واسه معذرت خواهی دلیل دیگری دارین و از اون به عنوان وسیله ای واسه رسیدن به هدف دیگری استفاده می کنین، بهتره اصلا معذرت خواهی نکنین.

زمان هم اینجا از اهمیت برخورداره. به محض اینکه فهمیدین فردی رو رنجانده اید، باید فورا معذرت خواهی کنین.

قدم۲: مسئولیت اعمال و رفتارتون رو بر عهده بگیرین

قدم بعدی اینه که مسئولیت اعمال و رفتارتون رو بر عهده بگیرین و به اشتباهی که انجام دهنده شدین اعتراف کنین.

اینجا باید با فردی که اونو آزرده اید احساس همدردی کنین و نشون بدین که احساساتش رو درک می کنین. خود رو به جای اون بذارین و تصور کنین چه احساسی داشته.

مثلا: «می دونم دیروز وقتی سرت داد کشیدم ناراحت شدی. مطمئنم این موضوع تو رو خجالت زده کرد، به ویژه چون همه اعضای تیم هم اونجا حضور داشتن. اشتباه کردم که با تو این طور رفتار کردم.»

قدم۳: جبران کنین

وقتی می خواید جبران کنین، باید واسه اصلاح موقعیت پیش اومده اقدامات لازم رو انجام بدین.

اینجا دو مثال میاریم:

  • «اگه کاری از دستم برمیاد که میتونم واسه جبران اشتباهم انجام بدهم، لطفا بگو.»
  • «من اشتباه کردم که به تواناییات در ریاست جلسه شک داشتم. می خوام که جلسه ی فردا رو تو هدایت کنی تا مهارت ات رو نشون بدهی.»

به این مراحل به دقت فکر کنین. ژستای توخالی و قولای دروغ شرایط رو از این بدتر می کنه. بعضی وقتا ممکنه چون احساس عذاب وجدان می کنین بیشتر از چیزی که لازمه باج بدین، پس بهتره پیشنهاداتی بدین که مناسب موقعیت باشن.

قدم۴: قول بدین که دیگر اتفاق نمی افته

مرحله آخر اینه که قول بدین دیگر این رفتار رو تکرار نخواهید کرد. این مرحله خیلی مهمه، چون بهش فرد اطمینان میدید که رفتارتون رو تغییر میدید. این به بازسازی اعتماد کمک می کنه و باعث بازسازی رابطه می شه.

می تونین بگید: «از حالا به بعد، استرسم رو بهتر مدیریت خواهم کرد تا دیگر سرِ تو و دیگر اعضای تیم داد نزنم و لطفا اگه یک بار دیگر این کارم تکرار شد، به من تذکر بده.»

اگه قول می بدین که رفتارتون رو تغییر میدید حتما این کار رو بکنین چون وگرنه، اعتبار تون زیر سؤال میره و بقیه اعتمادشون رو به شما از دست میدن.

نکته:

اگه نگران هستین که موقع عذرخواهی کلمات رو درست نگید، چیزایی که می خواید بگید رو بنویسین و سعی کنین اونو از راه نمایش بازی کردن با یکی از دوستان تون تمرین کنین. با این حال، زیاد تمرین نکنین چون ممکنه عذرخواهی تون مصنوعی به نظر برسه.

راه حلای بیشتر واسه عذرخواهیِ موثر

جدا از اینکه چار مرحله بالا، این دو مورد رو موقع معذرت خواهی در نظر داشته باشین.

بهونه نیارین

در طول معذرت خواهی خیلی از افراد می خوان واسه رفتار و اعمال شون دلیل بیارن. بعضی وقتا این می تونه مفید باشه، ولی بعضی وقتا توضیح بیشتر از حد شکل بهونه آوردن به خود میگیره و این می تونه اثر عذرخواهی رو کاهش بده. سعی نکنین واسه کم کردن بار مسئولیت خود، تقصیرها رو به گردن فرد دیگری بندازین.

این مثالی از بهونه آوردن در معذرت خواهیه: «معذرت می خوام که دیروز وقتی به دفترم اومدی سرت داد زدم. کارم خیلی زیاد بود و رئیسم خواست تا پروژه رو یک ساعت زودتر از زمان تعیین شده تموم کنم.» در این مورد، رفتار بد خود رو به بهونه ی استرس داشتن توجیه می کنین و اینطور نشون میدید که تقصیر طرف مقابل بوده که در یک روز شلوغ کاری مزاحم شما شده. این کار باعث می شه ضعیف به نظر برسین.

راه و روش بهتر اینه که بگید: «معذرت می خوام که دیروز سرت داد زدم.» این جمله کوتاه و مفیده و هیچ بهونه ای واسه رفتار شما نمی آورد.

نکته:

حتما وقتی معذرت خواهی می کنین با خودتون منصف باشین و به اندازه لازم مسئولیتا رو به عهده بگیرین. احتیاجی به بزرگ نمایی کردن نیس.

انتظار نداشته باشین که فورا بخشیده شید

به یاد داشته باشین که شاید طرف مقابل آماده نباشه که فورا شما رو ببخشد. بهش زمان بدین تا از نظر روحی آماده شه.

مثلا، بعد از اینکه معذرت خواهی کردین، می تونین بگید: «می دونم که هنوز واسه بخشیدن من آمادگی نداری، و درکت می کنم. فقط می خواستم بگم که خیلی معذرت می خوام. لازم نیس همین حالا من رو ببخشی، به اندازه کافی وقت داری تا فهمیده باشی تغییر کردم.»

از نتایج قانونی کارتون مطلع باشین

مراقب باشین که در بعضی از کشورها، معذرت خواهی رسمی به عنوان سندی واسه اعتراف به گناه شناخته می شه.

قبل اینکه از طرف سازمان تون معذرت خواهی کنین، بهتره با رئیس تون صحبت کرده یا با یک مشاور حرفه ای مشورت کنین، ولی این رو بهونه ای واسه عذرخواهی نکردن قرار ندین، مگه اینکه خطر این کار خیلی بالا باشه.

نکته۱:

وقتی کسی از شما عذرخواهی می کنه، مساوی و باوقار عذرخواهیش رو قبول کنین. اگه با خشونت بهش جواب بدین ممکنه احترام افرادی که در کنارتون هستن رو از دست بدین.

نکته۲:

از کسی خواسته عذرخواهی نداشته باشین. شاید اونا از این کار پرهیز کنن و پس، شما خشمگین تر شید.

دسته‌ها: آموزشی